Không quân Hòa Kỳ dự kiến cho chuyến bay đầu tiên của máy bay ném bom tàng hình tiếp theo của họ vào cuối năm 2021. Chiếc máy bay có tên B 21 Raider – cái tên lấy cảm hứng từ vụ không kích trả đũa Nhật Bản vào Tokyo sau vụ Hải quân Đế quốc Nhật Bản đánh úp Trân Châu Cảng của Hoa Kỳ – Cuộc không kích Doolittle (Doolittle Raid). Sau một thời gian nghiên cứu và triển khai dự án trong bí mật, thế giới quân sự đã khá bất ngờ khi Không quân Hoa Kỳ công bố về dự án máy bay ném bom mới của họ vào năm 2019. Vậy điều bất ngờ của thế giới quân sự nói chung và các nước đối đầu với Hoa Kỳ nói riêng này có ý nghĩa gì trong thời điểm hiện tại?

=>> Tất cả về dự án máy bay ném bom mới của Hoa Kỳ: B 21 Raider đang thành hình

1. Sự khẳng định với thiết kế cánh bay

B 21 không phải là một ý tưởng thiết kế mới. Nó có hình dạng bên ngoài gần như của B 2 Spirit, và tất nhiên, ý tưởng về khí động học cũng có xuất phát điểm tương tự. B 21 cũng không phải là một máy bay ném bom thế hệ tiếp theo của Hoa Kỳ, mặc dù so với B 2 nó có rất nhiều cải tiến đáng kể và các yếu tố công nghệ ở tầm vượt trội. Ý nghĩa thực sự của B 21 so với B2 chính là sự khẳng định sơ đồ thiết kế dạng cánh bay này.

Mặc dù Quân đội Mỹ trước đây luôn ca ngợi khả năng cũng như uy lực mà B 2 mang lại trong việc nâng cao vị thế quân sự của Hoa Kỳ, họ cũng khó xóa nhòa được các nghi vấn về hiệu suất cũng như độ an toàn của các máy bay cánh bay (Flying wing) hiện đại trị giá hơn 2 tỷ USD mỗi chiếc, vì đây là một thiết kế mới lạ và vượt ra ngoài mọi khuôn khổ thiết kế máy bay từ trước đến nay. Cùng với việc một dòng máy bay mới ra đời dựa trên ý tưởng thiết kế độc đáo này, ở số lượng dự kiến hàng trăm chiếc, dư luận quan tâm có thể yên tâm về sự hiệu quả của thiết kế này trên các máy bay ném bom B 2 và thế hệ tiếp theo là B 21.

B 21 cũng được chế tạo với chi phí dự kiến rẻ hơn B 2 rất nhiều, ở mức từ 550 – 617 triệu USD thời giá năm 2019. Điều này khác xa so với chi phí mỗi chiếc B 2 là 2,2 tỷ USD, khi khấu trừ chi phí nghiên cứu công nghệ mới cho dòng máy bay tiếp theo thì cũng ở mức 1,157 đến 2,2 tỷ USD. Vì quy trình quản lý dự án được hoàn thiện, B 21 có thể đáp ứng nhu cầu lớn về máy bay ném bom của cường quốc số 1 thế giới với số lượng lớn từ 150 – 174 chiếc với mức giá chấp nhận được, lớn hơn rất nhiều so với con số 21 chiếc của B 2 Spirit.

B 21 cũng được chế tạo với một quá trình nghiên cứu và thiết kế ngắn kỷ lục, chỉ khoảng 5 năm tính cho đến thời điểm này cùng với nhiều quy trình trung gian được giảm bớt như việc chế tạo một nguyên mẫu nhỏ hơn bản thật để thử nghiệm. Hiện không rõ các kỹ sư thiết kế có sử dụng công nghệ thiết kế thực tế ảo đã sử dụng với tàu sân bay Gerald R. Ford hay không, nhưng tất cả đang cho thấy sự chính xác và ăn khớp của toàn bộ dự án, từ khi lên ý tưởng đến lúc này.

2. Vượt trội so với các đối thủ

Kể từ khi chiếc B 2 ra đời, cùng với việc Liên Xô sụp đổ, Nga chưa bao giờ có thể vươn lên đủ mạnh để là một đối thủ của Mỹ như thời Liên Xô nói chung và về sức mạnh của phi đội máy bay ném bom chiến lược nói riêng. Vì lý do Liên Xô sụp đổ, Hoa Kỳ mất đi đối thủ nguy hiểm tiềm tàng nên rất nhiều dự án của họ được rút gọn hoặc hủy bỏ, trong đó có tàu ngầm tấn công tiên tiến Seawolf, Tàu ngầm hạt nhân chiến lược lớp Ohio, và đường nhiên kể cả B 2. Nhưng kể cả như vậy, với phi đội đông đảo của mình, Không quân ném bom chiến lược của Hoa Kỳ vẫn vượt trội so với Không quân Nga vì có sự hiện diện của 20 chiếc B 2 tàng hình (1) , bên cạnh đó là hai loại B 52 Stratofortress bền bỉ và B 1B Lancer tốc độ. Không quân Nga mặc dù là lực lượng duy nhất trên thế giới cũng có 3 loại máy bay ném bom chiến lược ngoài Hoa Kỳ bao gồm Tu 22M, Tu 95 và Tu 160 nhưng vẫn phải lép vế trước khả năng, sự sẵn sàng cũng như số lượng máy bay trong biên chế của Không quân Mỹ.

(1) Sản xuất 21 chiếc, 1 chiếc bị tai nạn

Với việc không có máy bay tàng hình để đột kích bất ngờ trong thế giới quân sự với các hệ thống radar ngày càng mạnh mẽ và tên lửa phòng không ngày càng có tầm bắn xa hơn và độ chính xác cao hơn, ngày nay các máy bay ném bom to lớn lại dễ trở nên tổn thương hơn bất cứ lúc nào. Các hệ thống radar hiện đại có thể phát hiện các máy bay này ở khoảng cách hàng nghìn km, một khoảng cách đủ xa để vô hiệu hóa hoàn toàn các đòn không kích chiến lược. Bài học của Hoa Kỳ với B 52 ở Việt Nam vào thập kỷ 60 và 70 ở thế kỷ trước là minh chứng cho việc các máy bay ném bom dễ bị tổn thương thế nào trước hỏa lực phòng không mặt đất nếu như nó không biết cách lảng tránh các cánh sóng radar.

Bộ ba máy bay ném bom chiến lược của Nga Tu 160 Blackjack, Tu 95 Bear và Tu 22M Backfire

Tất nhiên, không ai có thể phủ nhận sự nguy hiểm của TU 160 hay Tu 22M, hai trong số 3 dòng máy bay siêu thanh mạnh mẽ còn lại trên thế giới (loại còn lại là B 1B của Hoa Kỳ đã nêu ở bên trên). Trong khi Tu 160 có thể bay nhanh gấp đôi tốc độ âm thanh và mang được lượng bom đạn nhiều hơn chiếc B 52 Siêu pháo đài bay của Mỹ đến 10 tấn, Tu 22M có khả năng mang theo các tên lửa hành trình chống hạm mạnh mẽ hoặc các tên lửa hạt nhân phóng từ xa. Số lượng Tu 160 là gần tương đương B 2 với 17 chiếc hiện đang phục vụ trong Không quân Nga, việc khuyết thiếu tính năng tàng hình làm cho Không quân chiến lược Nga không tận dụng được đầy đủ sức mạnh của nó.

Với Quân đội Trung Quốc thì lại càng là vấn đề. Trong khi Hải quân Trung Quốc ngày càng tỏ ra bành trướng ở trên các đại dương bằng việc trang bị một số lượng tàu chiến khổng lồ vượt xa hẳn Hải quân Hoa Kỳ, Không quân nước này dường như không thể bứt phá thêm để so kè với đối thủ họ đã tự lựa chọn. Trong khi J 20 chưa thể có động cơ WS 15 được thiết kế riêng để trang bị mà phải dùng loại AL 31 cũ của Nga, J 31 thậm chí còn tồi tệ hơn thế. Thiếu cả động cơ và vũ khí cũng như chưa hẹn ngày đi vào trực chiến, rất có thể chiếc máy bay này không bao giờ trở thành máy bay chiến đấu. Nhưng như vậy vẫn còn tốt hơn nhiều so với nhánh Không quân ném bom chiến lược. Máy bay ném bom chiến lược duy nhất mà Trung Quốc có trong biên chế là H 6, vốn là loại cải tiến và sản xuất theo thiết kế và giấy phép của Liên Xô từ những năm 60 của thế kỷ trước, sử dụng công nghệ cũ và cũng đã có tuổi đời dài trong khi dây chuyền sản xuất đã dừng hoạt động. Nó không tương xứng với vị thế cường quốc mà Trung Quốc vẫn luôn tìm cách khẳng định thời gian vừa qua, chưa nói đến so sánh với sức mạnh của Không quân Hoa Kỳ.

3. Độc bá công nghệ tàng hình và cánh bay

Thiết kế để cho một máy bay cỡ lớn như các máy bay ném bom chiến lược trở nên vô hình trước radar đối phương là cả một thách thức chưa có hồi kết với không quân các nước trên thế giới ngày nay. B 2 tuy ra đời đã lâu nhưng chưa từng hết nghi ngờ về khả năng chiếc máy bay này có thể an toàn 100% khi trở về sau các phi vụ ném bom thâm nhập sâu vào trong lãnh thổ đối phương, nhất là khi nó vẫn còn cần có phi công điều khiển và giá thành ở mức quá đắt đỏ. Với việc chỉ có 20 chiếc B 2 trong biên chế, mỗi chiếc bị rơi sẽ là tác động tâm lý khủng khiếp đến dư luận và các lãnh đạo Quân đội cũng như Quốc gia. Không quá khi so sánh với việc một chiếc tàu sân bay bị tấn công. Theo đó, người ta thắc mắc rất nhiều về công nghệ tàng hình và cánh bay sử dụng trên chiếc máy bay này.

Mặc dù đã sản xuất 21 chiếc B 2, việc có một dòng máy bay với hàng trăm chiếc sẽ xuất xưởng sẽ là sự củng cố tâm lý vô cùng quý giá đối với bất kỳ ai quan tâm đến sức mạnh quân sự Mỹ. Nó càng ý nghĩa hơn cho việc khẳng định ý tưởng về thiết kế cánh bay và các công nghệ tàng hình áp dụng trên B 2 là hữu ích và thậm chí có thể phát triển tốt hơn trên B 21 để thực sự đưa nó trở thành một hướng đi mới trong thế giới quân sự, và Hoa Kỳ sẽ là người tiên phong trong lĩnh vực này một cách lâu dài.

Không giống như việc Liên Xô có bom nguyên tử vào năm 1949 chỉ 4 năm sau khi Hoa Kỳ ném bom xuống Nhật Bản để kết thúc Thế chiến II năm 1945, hay Trung Quốc chế tạo J 20 sau khi Hoa Kỳ đưa “nguyên bản” của nó – máy bay F 22 vào biên chế năm 1997, các công nghệ máy bay mới là phức tạp và Hoa Kỳ đã chú ý để bảo mật các công nghệ liên quan một cách rất gắt gao đến nỗi B 2 ra đời từ năm 1988 nhưng cho đến ngày nay, chưa một quốc gia nào như Nga và Trung Quốc có thể sao chép ý tưởng thiết kế, ngay cả khi Hoa Kỳ sắp biên chế thế hệ thứ 2 của nó.

Máy bay ném bom chiến lược B 2 được hộ tống bởi 2 tiêm kích tàng hình F 22

Về công nghệ tàng hình, các quan chức Không quân Hoa Kỳ cho biết, B-21 là một thiết kế “gần như không thể theo dõi”, khác biệt với F-22 và F-35 “có thể bị theo dõi ở mực độ rất thấp”. Đây không phải là sự so sánh với B 2 là máy bay cùng loại và được chế tạo từ những năm 80 mà là với F 22 và F 35, hai dòng máy bay tiêm kích nhỏ hơn, được hoàn thiện gần đây hơn so với Spirit. Bằng việc này, Hoa Kỳ cho thấy là họ đang càng ngày càng tự tin về khả năng kiểm soát tính năng tàng hình của máy bay chiến đấu, thay vì phát triển B 21 Raider dựa trên ưu thế về tốc độ.

Tất nhiên, các công nghệ động cơ mới Ramjet và Scramjet cũng có thể đem lại một bước đột phá với các chiến đấu cơ siêu vượt âm trong tương lai, nhưng với tầm nhìn hiện tại trong vài thập kỷ tới, việc bay vào lãnh thổ đối phương, trút xuống hàng tấn bom đạn thông minh dẫn đường chính xác và rút đi với không một dấu vết radar xuất hiện trên màn hinh của đối thủ sẽ vẫn là một ưu thế vô cùng đáng sợ.

Trường Không