Home / Binh Pháp / Võ Kinh Thất Thư / Tôn Tử Binh Pháp / Binh Pháp Tôn Tử – Thiên Thứ Tư: Hình

Binh Pháp Tôn Tử – Thiên Thứ Tư: Hình

Giới Thiệu
Tôn Tử Binh Pháp là tác phẩm trứ danh về binh pháp từ xưa đến nay, tương truyền của Tôn Vũ viết ra, sau khi ông chết thì bạn của ông là Quỷ Cốc Tử, một người tu Đạo truyền lại cho cháu nội ông là Tôn Tẫn. Cả nhị vị Tôn Tử này đều đưa nó lên đến đỉnh cao của binh học, dù cho họ đều xuất hiện trong một thời gian rất ngắn trong dòng lịch sử.
Chúng tôi xin tạm trích phần dịch nguyên văn, phần sau này sẽ bàn rộng thêm cho sáng ý của cổ nhân, để chúng ta cùng học tập, nghiên cứu.

Binh Pháp Tôn Tử
Thiên Thứ Tư: Hình

Tôn Tử nói:
Trước kia người giỏi dụng binh đánh giặc, trước tiên phải không để bại, sau mới đánh bại kẻ địch. không để bại là do mình, giành chiên thắng là tại địch. Thế nên người giỏi dụng binh có thể làm kẻ địch không thắng được mình, nhưng không chắc làm kẻ địch bị ta đánh thắng. Cho nên nói thắng lợi có thể dự kiến nhưng không nhất thiết có thể làm được.

Không thể thắng được thì thủ, có thể thắng được thì công. Thủ là do chưa đủ điều kiện, công là khi điều kiện có thừa. Người giỏi thủ ém quân tại các loại địa hình, người giỏi công phát huy mọi thế mạnh, thế nên bảo toàn được lực lượng mà vẫn toàn thắng. Dự đoán chiến thắng mà không hơn nhiều người thì chưa gọi là giỏi trong những người giỏi, thắng một trận mà thiên hạ gọi là giỏi thì cũng chưa gọi là giỏi trong những người giỏi. Cũng như nhấc một cọng lông thì không kể là khoẻ, nhìn thấy nhật nguyệt không kể là mắt tinh, nghe được sấm sét không kể là tai thính. Thời xưa, người giỏi dụng binh thường đánh bại kẻ địch dễ thắng nên việc giành được chiến thắng ấy không được tiếng là trí dũng. Chiến thắng của họ là không có gì phải nghi ngờ vì nó dựa trên cơ sở tất thắng kẻ địch đã lâm vào thế thất bại. Cho nên người giỏi dụng binh bao giờ cũng đặt mình vào thế bất bại mà cũng không bỏ qua cơ hội nào để thắng địch. Vì vậy, đội quân chiến thắng bao giờ cũng tạo điều kiện để thắng, sau mới giao tranh, đội quân chiến bại thường giao tranh tranh trước, sau mới tìm chiến thắng bằng sự cầu may. Người giỏi dụng binh có thể từ các mặt tu sửa cái lẽ không thể thắng để nắm được quyền quyết định sự thắng bại.

Phép dụng binh là: Thứ nhất là “độ”, thứ hai là “lượng”, thứ 3 là “số”, thứ 4 là “xứng”, thứ 5 là “thắng”. Tính thế sinh độ, độ sinh lượng, lượng sinh số, số sinh xứng, xứng sinh thắng. Thắng binh dùng “dật” đánh “thù”, bại binh dùng “thù” chống “dật”. Người chiến thắng là người có quân lực hùng mạnh, chỉ huy tác chiến dùng binh như tháo nước đổ từ trên trời xuống vậy, cái này gọi là Hình của binh lực quân sự.

Phiên âm

Tôn Tử viết: Tích chi thiện chiến giả, tiên vi bất khả thắng, dĩ đãi địch chi khả thắng; bất khả thắng tại kỉ, khả thắng tại địch. Cố thiện chiến giả, năng vi bất khả thắng, bất năng sử địch chi khả thắng. Cố viết: Thắng khả tri, nhi bất khả vi.

Bất khả thắng giả, thủ dã; khả thắng giả, công dã. Thủ tắc bất túc, công tắc hữu dư. Thiện thủ giả, tàng vu cửu địa chi hạ; thiện công giả, động vu cửu thiên chi thượng. Cố năng tự bảo nhi toàn thắng dã. Kiến thắng bất quá chúng nhân chi sở tri, phi thiện chi thiện giả dã; chiến thắng nhi thiên hạ viết thiện, phi thiện chi thiện giả dã. Cố cử thu hào bất vị đa lực, kiến nhật nguyệt bất vi minh mục, văn lôi đình bất vi thông nhĩ. Cổ chi sở vị thiện chiến giả, thắng vu dị thắng giả dã. Cố thiện chiến chi thắng dã, vô trí danh, vô dũng công. Cố kì chiến thắng bất thắc; bất thắc giả, kì sở thố tất thắng, thắng dĩ bại giả dã. Cố thiện chiến giả, lập vu bất bại chi địa, nhi bất thất địch chi bại dã. Thị cố thắng binh tiên thắng nhi hậu cầu chiến, bại binh tiên chiến nhi hậu cầu thắng. Thiện dụng binh giả, tu đạo nhi bảo pháp, cố năng vi thắng bại chi chính.

Binh pháp: “Nhất viết độ, nhị viết lượng, tam viết số, tứ viết xưng, ngũ viết thắng. Địa sinh độ, độ sinh lượng, lượng sinh số, số sinh xưng, xưng sinh thắng. Cố thắng binh nhược dĩ dật xưng thù, bại binh nhược dĩ thù xưng dật. Xưng thắng giả chi chiến dân dã, nhược quyết tích thuỷ vu thiên nhẫn chi khê giả, hình dã.

About Vô Bích