Wagner là lực lượng vũ trang không chính thức được điều khiển bởi Yevgeny Prigozhin, một doanh nhân có mối liên hệ mật thiết với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Sự kiện gây chú ý gần đây nhất của nhóm này diễn ra tại Belarus. Các cơ quan thực thi pháp luật Belarus hôm 29/07 cho biết họ đã bắt giữ 33 người được xác định là chiến binh thuộc nhóm Wagner. Belarus cáo buộc nhóm người này đang tìm cách gây bất ổn cho cuộc bầu cử tổng thống hồi tháng 8.

Đài BBC dẫn các báo cáo của các nhà điều tra LHQ, quân đội Mỹ và các nhà báo đã ghi lại các hoạt động của nhóm Wagner ở Ukraine, Syria, Libya, Sudan và Cộng hòa Trung Phi. Chính phủ Nga phủ nhận mọi liên kết với nhóm này.

Matxcova tuyên bố họ không có mối liên hệ nào với lực lượng Wagner và doanh nhân Yevgeny Prigozhin chỉ đơn thuần cung cấp dịch vụ ăn uống cho Điện Kremlin.

Doanh nhân Yevgeny Prigozhin (bên trái) có biệt danh ‘đầu bếp của Putin’ vì kinh doanh dịch vụ ăn uống cho Điện Kremlin (ảnh chụp màn hình Daily Mail dẫn từ Reuters).

Tuy nhiên tờ Daily Mail của Anh dẫn kết quả điều tra của Bellingcat cho biết trong năm 2013 – 2014, ông chủ của Wagner là Prigozhin đã liên lạc hàng trăm lần với các quan chức cấp cao của Putin. 

Trong vòng 8 tháng, Prigozhin đã gọi và nhắn tin cho phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov 144 lần, 99 cuộc điện đàm với Chánh văn phòng Anton Vayno của Putin. Ngoài ra còn có 25 cuộc gọi với Alexey Dyumin, phó giám đốc cơ quan tình báo GRU…

Trang web điều tra cho biết mức độ liên lạc của một công ty dịch vụ ăn uống các quan chức hàng đầu như vậy là  ‘bất hợp lý’.

Prigozhin từng thụ án 9 năm tù dưới thời Liên Xô vì bị kết tội cướp giật và điều hành đường dây mại dâm, trước khi trở nên giàu có vào những năm 1990. 

Trong những năm 2010, các công ty liên kết với Prigozhin bắt đầu nhận được các hợp đồng quốc phòng béo bở từ việc cung cấp dịch vụ từ ăn uống đến dọn dẹp cho quân nhân. 

Daily Mail cũng cho biết thêm, doanh nhân này cũng đã giành được hợp đồng trị giá 2 tỷ USD cung cấp thực phẩm cho các trường học ở Matxcova từ năm 2009. 

Theo một báo cáo mật của Liên Hợp Quốc hồi đầu năm, riêng ở Libya, Wagner có tới 1.200 người được triển khai. Các hoạt động của nó bao gồm triển khai các đội bắn tỉa. 

Wikipedia cho biết đến cuối năm 2017, nhóm có tới 6000 thành viên.

Vladimir Putin chụp ảnh chung 4 sĩ quan bị cáo buộc là thành viên Wagner tại Điện Kremlin. Tuy nhiên Điện Kremlin phủ nhận bất kỳ mối liên hệ nào với các nhóm lính đánh thuê Nga (ảnh chụp màn hình Daily Mail dẫn từ vk).

Một số nhà phân tích quân sự cho rằng việc giật dây một tổ chức quân sự trung gian như Wagner giúp Nga từ chối trách nhiệm, do chính phủ Nga không chính thức thừa nhận họ.

Đơn cử với trường hợp Venezuela, hãng tin Reuters cho biết, đã có khoảng 400 lính đánh thuê của Wagner do Putin cử đến để bảo vệ tổng thống Maduro trong cuộc khủng hoảng đầu năm 2019.

Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) báo cáo vào giữa tháng 5/2018 rằng, khoảng 100 lính của Wagner đã đến Donetsk để hỗ trợ lực lượng DPR ly khai thân Nga. Tính đến tháng 10/2018, SBU cho biết vài chục người vẫn ở lại khu vực Luhansk để giết bất kỳ người nào bị Nga coi là “không ưa”.

Prigozhin bị chính quyền Hoa Kỳ truy tố vào năm 2018 với cáo buộc tài trợ cho các hoạt động của của Nga nhằm gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016. 

Các công tố viên tuyên bố ông ta đã ngầm tài trợ để ‘gieo rắc mối bất hòa trong hệ thống chính trị Mỹ’. 

Một bức ảnh được lan truyền trên mạng xã hội ở Nga cho thấy bốn sĩ quan Wagner chụp cùng Putin, bao gồm cả cựu trung tá Dmitry Utkin, người bị nghi là người sáng lập nhóm. 

Các nhà chức trách Nga luôn phủ nhận việc sử dụng lính đánh thuê và Prighozin phủ nhận có liên quan đến Wagner, Daily Mail nhận định.

Đại Nghĩa

Theo DKN