Mùa xuân năm 1795, Napoleon về Paris. Tuy đã được phong hàm Trung tướng, chàng trai trẻ 26 tuổi này còn nuôi tham vọng được thăng tiến cao hơn nữa. Chính phủ mới cũng chỉ mới được thành lập, vẫn còn đó máy chém, những cuộc bạo loạn trên đường phố, và nguy cơ chiến tranh đang kề cận. Napoleon dường như đã đi đến bước đường cùng. Ông khát khao được thăng tiến, nhưng không lọt vào tầm mắt của ai cả. “Nếu điều này tiếp diễn – trong một bức thư ông gửi em trai – anh rồi cũng sẽ lao thẳng vào một cỗ xe ngựa mà chết mất”. Chúng ta có thể thấy đây là một con người khao khát quyền lực như thế nào.

Chúng ta cần điểm lại rằng, sau chiến thắng ở Toulon năm 1793, năm 1794 khi phái Giacobin bị lật đổ, một báo cáo vạch tội khiến Bonaparte bị quản chế tại gia ở Nice vì mối liên hệ với anh em Robespierre. Thư ký của Napoleon, Bourrienne, phản kháng cáo buộc này trong hồi ký của ông. Theo Bourrienne, sự đố kị giữa Tập đoàn quân Alps và Tập đoàn quân Ý (mà Napoléon đứng vị trí thứ hai lúc đó) chịu trách nhiệm về cáo buộc này. Sau một lời biện hộ sôi nổi trong một lá thư mà Bonaparte gửi gấp tới các đặc phái viên Saliceti và Albitte, ông được tha bổng mọi tội.

Ông được thả trong vòng hai tuần, và do năng lực của mình, được yêu cầu thảo kế hoạch tấn công các vị trí Ý trong bối cảnh cuộc chiến Pháp-Áo. Ông cũng tham gia vào một cuộc viễn chinh nhằm chiếm lại Corse từ tay người Anh, nhưng quân Pháp đã bị đẩy lùi bởi Hải quân Hoàng gia Anh.

Khoảng tháng 4-1795, Bonaparte được chỉ định tới Tập đoàn quân phía Tây, lúc này đang tham gia Chiến tranh Vendée — một cuộc nội chiến kéo dài do phe bảo hoàng chống cách mạng gây ra ở vùng Vendée phía tây miền trung nước Pháp. Làm một tư lệnh bộ binh, đó là một sự giáng cấp từ tướng pháo binh — mà quân đội đã có đủ hạn ngạch — và ông viện cớ sức khỏe yếu để từ chối nhậm chức. Ngày 15-9, Bonaparte bị loại khỏi danh sách các tướng của quân đội chính quy do việc từ chối nhận nhiệm vụ ở chiến dịch Vendée. Ông đối diện với một tình trạng tài chính khó khăn và thu hẹp những tham vọng về tiền đồ của mình.

Tưởng như mọi thứ đã khép lại với Napoleon Bonaparte, thì vào ngày 3-10, những người bảo hoàng dẫn đầu đám đông dân chúng Paris trong một cuộc đảo chính chống lại Quốc ước mới thành lập, đe dọa tận gốc rễ của thể chế mới thành lập trong rối ren. Hội đồng Đốc chính đối mặt với một sự khủng hoảng thực sự, vì không còn một vị tướng hay sĩ quan chỉ huy nào có kinh nghiệm trận mạc còn ở lại Paris. Một lần nữa, giống như một sự an bài cho Bonaparte trên chiến trường Toulon, người ta lại nhớ đến ông, nhưng lần này là với tư cách một người đã có kinh nghiệm thực sự. Paul Barras, một lãnh đạo của Chính biến Thermidor, biết đến thành tích quân sự của Bonaparte ở Toulon và trao cho ông quyền chỉ huy các lực lượng ứng biến phòng thủ trụ sở Quốc Ước ở Cung điện Tuileries.

Napoleon nhận ra rằng có thể dùng pháo binh để kháng cự cuộc tấn công. Ông lệnh cho một sĩ quan kị binh trẻ, Joachim Murat, chiếm các khẩu đại bác lớn và dùng chúng để đẩy lui các đợt tấn công vào mùng 5-10-1795 hay 13 tháng Vendémiaire (Hái Nho) năm IV theo Lịch Cách mạng Pháp. Sau khi 1400 người bảo hoàng chết, số còn lại rút lui.

Sự thất bại của cuộc nổi dậy phe bảo hoàng đã dập tắt mối đe dọa với Quốc Ước và giúp Bonaparte đột nhiên gặt hái được danh vọng, tiền tài cùng với sự bảo trợ của nội các mới. Murat cưới một trong số các em gái và trở thành em rể cũng như tiếp tục phục vụ Napoléon như một vị tướng. Bonaparte được thăng hàm Trung tướng, đảm nhiệm chức Tư lệnh Tập đoàn quân Nội địa (Commandand de l’armée de l’Intérieur) và sau đó Tập đoàn quân Ý được trao cho ông.

Napoleon dẹp người biểu tình bằng đại bác

Khởi đầu cũng báo trước kết thúc

Chúng ta có thể thấy rằng, với Napoleon Bonaparte, không có phe nào là phe ông sẽ chọn, trừ phi nó mang đến cho ông ta quyền lực và những nấc thang thăng tiến. Ông sẵn sàng ở phe đảo Corse – hòn đảo quê hương ông, cũng sẵn sàng ở bên phe của nước Pháp, phe đã xâm lược quê hương ông. Ông sẵn sàng phục vụ phái Giacobin tàn bạo, và cũng có thể phục vụ Quốc ước đã lật đổ họ, để bắn đại bác vào đám đông được dẫn đầu bởi những người bảo hoàng – thuộc triều đại Bourbon, vương triều đã đào tạo nên ông và môi trường cho ông trở thành sĩ quan quân đội.

Với những khẩu đại bác chĩa về đám đông, và chưa ra lệnh bắn cho tới khi nhìn thấy nỗi sợ hãi trên khuôn mặt họ, Napoleon đã làm điều trước nay chưa từng có một vị tướng nào của Pháp làm.

Làm tướng ra trận, dấn thân vào binh nghiệp là đã chấp nhận mang trên mình sát khí nặng nề. Vậy nên xưa nay các danh tướng xây dựng tên tuổi trên xương máu ba quân thường khó được trọn mệnh. Để bảo toàn tính mệnh của mình, và xóa đi nghiệp báo cho thân thích, ắt phải nuôi dưỡng một tâm hồn đầy lòng nhân ái, và khoan dung cho người khác bất cứ khi nào có thể. Bạch Khởi thời Chiến quốc là một danh tướng lẫy lừng, nhưng vì giết mấy chục vạn quân Triệu đã đầu hàng, mà gần 1000 năm sau còn bị đầy kiếp trâu bị sét đánh chết, trên thân trâu còn có vết cháy rõ ghi 2 chữ Bạch Khởi, thì đủ biết sát nghiệp vì không dung được mạng người cần dung là to lớn thế nào.

Napoleon bất chấp sự bạo tàn để leo lên nấc thang quyền lực. Chỉ mấy ngày ngồi không ở Paris không tìm được đường thăng tiến đã làm ông ta điên đầu muốn đâm vào xe ngựa để kết liễu, thì 6 năm cô độc trên đảo Saint Helena giữa Đại Tây Dương cách nước Pháp 7000 km sau khi bị tước bỏ mọi hào quang của quyền lực, có lẽ chính là hình phạt đầy nghiêm khắc cho con người cao ngạo và tham vọng quyền lực như Napoleon.

Quân Sự Mở Net