Home / Vũ Khí Quân Sự / Vũ Khí Không Quân / Su 57 của Nga không đủ tiêu chuẩn Tiêm kích thế hệ 5

Su 57 của Nga không đủ tiêu chuẩn Tiêm kích thế hệ 5

Chuyên gia hàng không Nga, ông Vadim Lukashevich – làm việc tại Viện thiết kế máy bay Sukhoi vào thập niên 1980 đã đưa ra lời nhận định: Tiêm kích Su 57 của Nga hiện nay chưa đủ chuẩn của một tiêm kích thế hệ 5

Theo ông Lukashevich, một máy bay tiêm kích thế hệ 5 cần có 3 tiêu chuẩn quan trọng nhất:

  1. Thiết kế tàng hình
  2. Khả năng hành trình siêu âm
  3. Sự kết hợp của tất cả các hệ thống máy bay thành 1 tổ hợp duy nhất.

Chúng ta thử tìm hiểu xem, với những tiêu chí như trên, Su 57 của Nga có thể đáp ứng được hay không.

Thứ nhất: Khả năng tàng hình

Thực tế là các máy bay chiến đấu ngày nay chưa thể vô hình 100% với radar được. Ngành công nghiệp quốc phòng của Hoa Kỳ, nơi đưa ra những khái niệm đầu tiên và sản xuất những máy bay thế hệ 5 đầu tiên của thế giới cũng chưa dám chắc các máy bay chiến đấu thế hệ 5 của họ tàng hình 100% trước radar. Có rất nhiều đồn đoán về chỉ số RCS của cả F35 và F22, nhưng thực tế là rất khó có thể xác định được chính xác vì nhà sản xuất không hề công bố những chỉ số này. Với Su 57 của Nga cũng tương tự như vậy. Thế giới còn 1 nhà sản xuất tiêm kích tàng hình nữa là J20 của Trung Quốc, nhưng có lẽ con đường này của nước Trung Hoa Xã hội chủ nghĩa còn xa lắm lắm, vì rất nhiều lý do, trong đó có việc Tổng công trình sư thiết kế J20 ngấp nghé bị điều chuyển nhưng người ta lại không dám điều chuyển ông ta đi, vì J20 có quá nhiều lỗi đến nỗi không ai khắc phục được, hoặc là Trung Quốc với nền công nghiệp quốc phòng không quân non trẻ và chuyên đánh cắp công nghệ này không có 1 người nào đủ khả năng để lấp vào chỗ trống trên. Nghe có vẻ giống như chuyện hài ở Hồng Kông với bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga vậy.

Su 57 được manh nha phát triển từ lâu, ngay từ thời Liên Xô chưa tan rã, nhưng phải mãi đến cuối thập niên 2000, người Nga mới thực sự bắt tay vào thiết kế nó. Năm 2010 nó thực hiện chuyến bay đầu tiên, và đến tận năm nay, 2019 Không quân Nga mới tiếp nhận chiếc Su 57 đầu tiên vào biên chế.

Một điều chuyên gia Vadim Lukashevich nhấn mạnh là thiết kế của Su 57 vẫn chưa thoát khỏi việc ưu tiên về khả năng cơ động, thức là nhấn mạnh vào khả năng khí động học khi không chiến tầm gần, trong khí các máy bay chiến đầu thế hệ 5 sẽ rất hạn chế không chiến ở khoảng cách này, chủ yếu là chúng sẽ chiến đấu ở cự ly tầm trung và xa, với lý thuyết đơn giản, nhìn thấy trước, tấn công trước và rút lui mau lẹ. Điều này xem ra có vẻ có lý vì các tên lửa không đối không tầm trung và tầm xa ngày nay đã có thể có độ chính xác và hiệu quả hoạt động tốt hơn.

Chính vì việc người Nga vẫn quá cẩn thận khi lo lắng máy bay của mình phải không chiến tầm gần, mà họ phải hi sinh một phần thiết kế của tàng hình. Có một nhấn mạnh nữa vào khả năng tàng hình này ngoài hình dáng khí động học, chính là lớp sơn phủ máy bay để tránh phản xạ radar. Người Mỹ nhấn mạnh vào 80% khả năng tàng hình từ hình dáng và 20% khả năng tàng hình từ radar, không biết với người Nga là tỷ lệ nào, nhưng có lẽ việc nghiên cứu lớp sơn phủ tàng hình này của Nga chưa thể đạt tới đỉnh cao được.

Một điểm đáng chú ý là trước và trong thời gian đầu phát triển Su 57, có một vài ý kiến cho rằng Su 57 sẽ được áp dụng công nghệ tàng hình plasma. Nhưng thực tế thì lâu nay không ai thấy giới chức Nga nhấn mạnh về khả năng này. Hiển nhiên là có thể nó khá phức tạp với công nghệ hiện tại để có thể thực hiện trên một chiếc máy bay chiến đấu. Cũng có nhiều đồn đoán công nghệ này cũng được áp dụng trên tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander của Nga, nhưng thông tin này có lẽ cần phải kiếm chứng lại.

Lý do chính yếu nữa là Su 57 được hoàn thiện khi động cơ người ta phát triển cho nó chưa hoàn thiện, không khác gì tàu ngầm Borei đã sẵn sàng nhưng tên lửa Bulava lại thất bại quá nhiều trong thử nghiệm, hay tàu chiến lớp Zumwalt của Mỹ hoàn thiện nhưng lại chưa hoàn thiện nổi pháo ray điện từ. Điều đáng nói ở đây, Các tiêm kích thế hệ 5 rất cần có loại động cơ mới và đột phá với những động cơ trước đó cho cả khả năng bay hành trình siêu âm không cần đốt nhiên liệu lần 2, và cả khả năng tàng hình. Rất quan trọng ở việc tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nhiện liệu cũng làm giảm đáng kể lượng nhiệt phát thải vô dụng, và vì thế sẽ dễ dàng hơn cho các kỹ sư trong việc che dấu nguồn nhiệt phát ra cùng luồng khí phụt phía sau động cơ hơn trước khí tài chinh sát hồng ngoại của đối phương.

Động cơ Izdeliye 30

Su 57 vẫn sử dụng động cơ AL 41F của dòng tiêm kích thế hệ 4 của họ là Su 35. Trớ trêu thay với người Trung Quốc, trong khi Mỹ đã có F22 bay hành trình siêu âm tới tận vận tốc 1.7-1.8 march, Nga đang hoàn thiện động cơ ” Izdeliye 30″ (Sản phẩm 30), thì họ phải mua lô 24 tiêm kích Su 35 về để nghiên cứu động cơ AL41F của nó.

Một vấn đề nữa là các cửa hút khí của Su 57 khá rõ nét có thể thấy rằng nó là cửa hút trực tiếp, khác với F22 và F 35 là có thiết kế đường dẫn khí cho động cơ ở dạng cong, với F22 là cong lên xuống, còn F35 là cong về 2 bên máy bay. Thiết kế như vậy sẽ giảm tối đa rủi ro các chi tiết trong động cơ máy bay dội lại song radar từ phía trước. Có thể thiết kế như vậy là trở ngại với loại động cơ AL 41F này, vì nó không thể nạp đủ không khí cần thiết cho việc đốt nhiên liệu hiệu quả. Việc chắc chắn là nếu người Nga suy tính lâu dài sau khi bỏ rất nhiều công sức phát triển loại máy bay này, là một modul dự phòng lắp trong ống hút khí này khi động cơ Izdeliye 30 hoàn thiện trong tương lai mấy năm tới.

Khả năng hành trình siêu âm

Với việc chưa có riêng cho mình động cơ thế hệ mới, hiển nhiên khả năng bay hành trình siêu âm của Su 57 phải bỏ ngỏ, còn nếu có thì nó cũng rất hạn chế. Như trên chúng ta đã nói đến, F22 có khả năng bay hành trình ở tốc độ March 1.7-1.8. Hiển nhiên nó là giới hạn hiện nay của loại động cơ này, và các nước đi sau như Nga, Trung Quốc thời gian tới chỉ có thể lấy nó làm cột mốc, việc có thể đạt được hay không còn rất khó nói, chứ chưa nói đến việc vượt qua.

F22 với khả năng bay hành trình siêu âm

Khả năng hành trình siêu âm này là rất quan trọng với tiêm kích thế hệ mới. Nó đảm bảo khả năng gia nhập chiến trường một cách nhanh chóng hơn cho những nhiệm vụ chớp nhoáng trong khi vẫn có đủ nhiên liệu để thực hiện nhiệm vụ, và đảm bảo độ bền cho động cơ. Vì việc đốt nhiên liệu lần 2 gây ra những tác hại rất rõ rệt với các động cơ, khiến chúng giảm tuổi thọ và nguy hiểm nhất là có khả năng hết nhiên liệu sớm trong các cuộc không chiến cam go.

Khả năng điều khiển toàn hệ thống

Thực ra đây có thể chính là việc kết hợp các hệ thống điều khiển bay, trinh sát, vũ khí, vv…. vào một khối duy nhất. Nó yêu cầu khả năng tự động hóa cao của hệ thống máy tính, hệ thống điều khiển và các cảm biến có lắp sẵn trên máy bay chiến đấu, giúp cho phi công có thêm thời gian để xử lý các thông tin trên chiến trường và đưa ra quyết định. Chúng ta thấy rõ là nếu sở hữu khả năng này thì điều mang lại là những gì. Trên chiến trường căng thẳng, chỉ một quyết định chính xác hơn cũng có thể mang lại lợi thế xoay chuyển cục diện của cuộc chiến, giảm bớt thiệt hại và thương vong, cứu nhân mạng và tích kiệm tài nguyên. Nó là yêu cầu rất quan trọng, trong khi các trang thiết bị vũ khí hiện đại ngày càng đắt đó, còn về con người thì khỏi phải nói quan trọng như thế nào.

Các công nghệ về tự động của Nga là không được đánh giá cao trên thế giới. Kỷ nguyên nghiên cứu song hành Xô – Mỹ, cứ Mỹ có gì thì Liên Xô sẽ có thứ tương tự và ngược lại đã bị gián đoạn khoảng 20 năm. Trên thực tế khi Nga khôi phục lại trạng thái đối đầu với Mỹ và phương Tây, thì họ cũng không bao giờ có đủ nguồn lực thực hiện các dự án quốc phòng tham vọng và các nghiên cứu từ lĩnh vực cơ bản đến ứng dụng trải rộng và toàn diện như Liên Xô trước đây, và vì thế, dễ hiểu nếu lĩnh vực này người Nga còn đi sau tiêu chuẩn cần có rất xa nữa.

Nói chung, việc tiêm kích Su 57 chưa đạt được tiêu chuẩn tiêm kích thế hệ 5 là điều nhiều chuyên gia đã dự đoán từ lâu. Nhưng điều này được nhắc lại vào thời điểm này, lúc mà người Mỹ đã hoàn thiện chương trình tiêm kích thế hệ 5 thứ 2 của mình và chuản bị có bước tiếp theo bắt đầu cho các tiêm kích thế hệ 6, nó càng bộc lộ nhiều vấn đề hơn về nền công nghiệp quốc phòng của đất nước rộng lớn nhất thế giới này.

Quân Sự Mở Net

About Vô Bích